NR Governance Kennisbank

Een openbare schat aan informatie

Alles wat er op het gebied van governance toe doet, verzamelen we in de NR Governance Kennisbank: observaties, onderzoek, boekbesprekingen, checklists en best practices. De Kennisbank is zo rijk en breed omdat we deze niet alleen vullen. Partners waaronder BDO, Berenschot, Custom Management, EY, Van Doorne, GITP, KPMG, NVTZ en PwC, diverse universiteiten, MVO Nederland en ICT Office delen hun kennis op het gebied van corporate governance, wetgeving & jurisprudentie, finance & accounting, risicomanagement, cultuur & gedrag, management en leiderschap.

De NR Governance Kennisbank is sectoroverschrijdend en online vrij toegankelijk voor commissarissen, toezichthouders, bestuurders, ondernemingsraden en hun adviseurs.
 

Waardecreatie is ook niet-financieel

De afgelopen decennia is het belang voor ondernemingen toegenomen om niet alleen economische waarde voor haar aandeelhouders te creëren maar zich meer te richten op langetermijnwaardecreatie voor al haar stakeholders. Maar hoe kun je daar als commissaris aan bijdragen? Directeur corporate finance Alfa, Frank van Ee, geeft daarop in deze gastcolumn antwoord. ‘Niet alleen in het belang van de continuïteit van die onderneming maar ook in het belang van een betere wereld.’

Toezicht op publieke samenwerking

Na de Tweede Kamerverkiezingen doet Den Haag er tijdens de formatiebesprekingen volgens Sofie Dreef, senior consultant bij Berenschot, goed aan om een visie te ontwikkelen op regionale samenwerking. Daarin moet de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) zeker een plek krijgen. Deze wet regelt dat gemeenten, provincies en waterschappen - als toezichthouders op beleid - kunnen samenwerken in publiekrechtelijke constructies.

Psychologie aan de top

De natuurlijke afstand tussen toezichthouder en bestuurder draagt het risico van verwaarlozing in zich. Door vroegtijdig aandacht te besteden aan de veroorzakers van verwaarlozing en aandacht te vestigen op wat er wél goed gaat, blijft de relatie tussen toezichthouders en bestuurders gezond, betoogt Anthon van der Horst, senior adviseur bij GITP.

Best practice/family governance

Veel familiebedrijven komen in problemen doordat het bestuur niet tijdig ingrijpt. Commissarissen moeten aandringen op vroegtijdige actie, beoordelen of er voldoende competentie en capaciteit is voor de uitvoering van een onderbouwd herstructureringsplan en het proces zorgvuldig monitoren. Dat vraagt om behendig manoeuvreren tussen de dynamiek van het familiebedrijf en de noodzaak tot doorpakken, is de ervaring van Peter van den Bent, vennoot van Custom Management Interim Directeuren.

Honorering

Sinds eind 2019 is de herziene Europese Aandeelhoudersrechtenrichtlijn in Nederland van kracht. Frank van Oirschot en Ronny Wik van PwC schetsen de impact die de richtlijn heeft gehad op het beloningsbeleid en het remuneratierapport over 2019 van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen.

Corporate citizenship

25 hoogleraren menen dat er behoefte bestaat om samenwerking tussen ondernemingen en samenleving in een nieuw sociaal contract wettelijk te verankeren. De toekomst zal uitwijzen of deze wettelijke variant van corporate citizenship inderdaad het beste vaccin is tegen de onthechte onderneming. Een bespiegeling door Hugo Reumkens van Van Doorne.

Onderzoek bloemen- en plantensector wijst uit:

Voor haar opleiding Leergang Board Potentials deed Mirjam Hendriks onderzoek naar de invloed van consolidatie op het bestuursmodel van exportbedrijven in bloemen en planten. Veelal zijn dat familiebedrijven. Een van de conclusies: ‘Balans in de macht tussen raad van bestuur, raad van commissarissen en aandeelhouders is geen thema van belang voor deze bedrijven.’

Mutaties

Per 1 januari is Gala Veldhoen benoemd tot lid van de raad van toezicht (rvt) van de Hogeschool van Amsterdam. Zij is de beoogd voorzitter van de rvt per 1 mei 2021. Veldhoen was tot mei 2019 Rechter bij de Rechtbank Midden-Nederland. Momenteel is zij Lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal, GroenLinks, woordvoerder Justitie & Veiligheid en Cultuur. Verder vervult en vervulde zij uiteenlopende bestuurs- en toezichtfuncties.

Crisismanagement

Het sluiten van een dwangakkoord volgens de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) kan een faillissement helpen voorkomen en levensvatbare bedrijven redden van de ondergang. Casper van Leusden, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, illustreert met een fictieve casus de ingrediënten voor een succesvolle toepassing van de wet: tijdig signaleren, goed bestuur en een degelijk turnaroundplan.   

Governance Radar

Het pleidooi van minister Wopke Hoekstra om de beloning van commissarissen bij staatsdeelnemingen te verhogen was een voorbeeld van slechte timing en gebrek aan maatschappelijke sensitiviteit. Waar hebben we dat vaker gezien?

Interview

Structureel overleg tussen de raad van bestuur, raad van commissarissen en de ondernemingsraad vormt een belangrijk voorportaal om relevante ontwikkelingen met elkaar te bespreken. Dat kan uiteindelijk leiden tot rijkere besluitvorming met meer draagvlak. En: ‘Als er een crisis uitbreekt, weet je wat je aan elkaar hebt, waardoor je sneller kunt schakelen’, aldus Annelies de Groot, adviseur Nationaal Register en zelf drievoudig voordrachtscommissaris.

Toezicht in de media

En voor wie denkt u dat Wopke het allemaal doet? Voor zichzelf natuurlijk, maar ook voor zijn vrindjes uit het bedrijfsleven waar hij ooit weer naar zal terugkeren. Zo stelde hij de afgelopen week voor om de salarissen van commissarissen van staatsbedrijven, zoals Schiphol en Holland Casino, met 15 tot 20 procent te verhogen. Ze hebben veel meer taken gekregen maar hun bezoldiging is niet gestegen. Zielig!

De commissaris bij fusies en overnames:

Fusies en overnames zijn vaak het resultaat van een langdurig en intensief traject tussen de kopende en verkopende partij. Welke trends en ontwikkelingen zijn er op de markt voor fusies en overnames te identificeren en wat is de impact van de coronacrisis hierop? En wat is de rol van de commissaris bij fusie- en overnametrajecten?

Man-vrouwdiscussie baant weg voor meer diversiteit

Petri Hofsté staat op de eerste plek van de Management Scope Top 100 van commissarissen in Nederland. Zij is de eerste vrouw, en ook de eerste niet-voormalig-CEO, die deze lijst aanvoert. Haar carrière is doordrenkt met de wens tot diversiteit. Volgens Hofsté begint het streven naar meer diversiteit logischerwijs bij een betere man-vrouwverhouding binnen ondernemingen. Het leerproces dat daarin wordt doorlopen baant de weg voor andere belangrijke diversiteitsaspecten, zoals nationaliteit, ras en geaardheid. Auke de Bos en Martijn de Jong van EY gingen met haar in gesprek.

Succesfactoren vaak ondergeschoven kindje in rapportages

Klanttevredenheid, innovatie, CO2-emissies en mensenrechten. Niet-financiële factoren bepalen voor een groot deel (90 %) de totale waarde van een onderneming. Om effectief toezicht te kunnen houden op de gezondheid van een onderneming is het cruciaal om te weten welke van die factoren op termijn het meeste invloed hebben. Dat gebeurt nog veel te weinig, blijkt onder meer uit onderzoek van KPMG. Taak van commissarissen om koppelingen te maken tussen financiële en niet-financiële informatie, betoogt Mark Didden, senior Manager Corporate Value in Control bij KPMG.

Psychologie aan de top: het goede gesprek

Naast het formele gesprek tussen toezicht en bestuur, wil Anthon van der Horst, executive consultant GITP, een lans breken voor een ander type gesprek: het goede gesprek. ‘Een goed gesprek heeft veel meer te maken met: kennen wij elkaar echt, is er vertrouwen in de diepere beweegredenen, durven wij bij elkaar te twijfelen. Maar ook: weten wij wat ons bezig houdt op het privé vlak. Een gesprek dat hierover gaat, zal erg bijdragen aan persoonlijk vertrouwen en onderlinge sympathie en last but not least de kwaliteit van de samenwerking tussen toezichthouder en bestuurder.’ Kan de psychologie wat helpen om zo’n goed gesprek te voeren?

Man/vrouw-quotum:
niet alleen relevant voor de beursvennootschap en de grote onderneming

Met het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek om zo de verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen in de rvb en de rvc evenwichtiger te maken, slaat de Tweede Kamer de eerste barst in het glazen plafond. Het toepassingsbereik is beperkt tot beursvennootschappen en grote vennootschappen. ‘Het lijkt moeilijk te rijmen dat beursgenoteerde ondernemingen onderworpen worden aan een dergelijke verplichting terwijl organisaties met een belangrijke maatschappelijke functie niet voldoen’, analyseren Maarten Appels en Tess Lont van Van Doorne de hoofdlijnen van het Wetsvoorstel.

Richard Janssen over toezicht in coronatijden

De Wetenschappelijke Advies Raad heeft de afgelopen tijd gewerkt aan een dossier over toezicht ten tijde van corona met als thema: ‘Vasthouden aan de maatschappelijke opdracht’. Prof. dr Richard Janssen is onder meer WAR-lid van de NVTZ. ‘Tweebenig besturen verwijst naar enerzijds de lopende zaken op orde hebben en anderzijds een scherpe visie op de toekomstige ontwikkelingen hebben en daar je organisatie op voorbereiden.’

Architect Thomas Rau: ‘Wildcard voor commissaris'

‘We moeten niet streven naar een duurzame, maar vooral naar een circulaire economie. De Covid-19-crisis is het moment voor een ‘Mexit’, de mentale exit uit het bestaande economische systeem. Commissarissen en toezichthouders spelen daar een cruciale rol in. Zij vertegenwoordigen namelijk bij uitstek niet alleen het belang van de organisatie, maar ook het belang van de maatschappij’, aldus architect Thomas Rau tijdens een virtuele bijeenkomst van het Commissarissenprogramma van PwC. Na afloop sprak PwC-partner Jacobina Brinkman met Rau. 

Society 4.0

In de digitale wereld moeten niet alleen organisaties op zoek naar nieuwe governance, dat geldt zelfs voor landen. In Society 4.0 een zoektocht naar een nieuwe democratie.

Best practice

Commissarissen moeten kritischer kijken naar hun eigen kennis, expertise en talenten en deze vergelijken met andere rvc-leden: welke elementen worden in de raad onvoldoende vertegenwoordigd om toekomstbestendig te zijn? Het is een van de aanbevelingen in een verkennend onderzoek naar het stimuleren van diversiteit in raden van commissarissen, uitgevoerd door Berenschot, in opdracht van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW).

Mutaties

Hedy van den Berk, de nieuwe voorzitter rvt van Albeda, is sinds 2011 bestuursvoorzitter van woningcorporatie Havensteder in Rotterdam.

Commissarissen over hun nieuwe toezichtfunctie

Cindy van de Velde-Kremer, algemeen directeur en bestuurder van Vereniging Eigen Huis. Nieuwe toezichtfunctie: commissaris bij Coroos Beheer bv. 'Coroos was op zoek naar een commissaris die thuis is in food en in retail. Mijn ervaring op het gebied van innovatie, HR en organisatieverandering hebben ook een rol gespeeld. Het klikte meteen met de aandeelhouders en dat is juist in een familiebedrijf van belang.'

De effecten van de Europese Green Deal

Rob Voster, senior manager Regulatory bij KPMG, vergelijkt de Green Deal van Timmermans met de ‘waterval’ en de ‘metamorphose’ van graficus M.C. Escher. Schijnbare onmogelijkheid en een naadloze, pijnloze overgang. Taak voor de commissaris om in de storm adequaat toezicht te houden.

Strategie

Hoe kunnen organisaties vat krijgen op een sterk veranderende wereld? Blair Sheppard, thought leader strategie en leiderschap van PwC, ging onlangs in gesprek met commissarissen over die vraag. Sheppard pleit voor een nieuw paradigma, gebaseerd op een sterke gerichtheid van bedrijven op hun lokale omgeving, andere indicatoren voor het meten van succes (in plaats alleen economische), een meer humane technologische ontwikkeling en nieuwe leiderschapsstijlen.  

Best practice

In een gejuridiseerde wereld is een goede en vertrouwde advocaat essentieel. Hoe kunnen bestuurders en toezichthouders succesvol optrekken met de juridisch adviseur, zonder de controle te verliezen? Acht tips van Leo Epskamp, vennoot van Custom Management Interim Directeuren. 

Behavioral governance

‘Culturele condities leiden tot een gepercipieerde cultuur, die vervolgens leidt tot gedrag en prestaties. Het is belangrijk om die lijn zo duidelijk mogelijk te maken’, aldus Olof Bik, hoogleraar Behavioral Research in Auditing aan Nyenrode Business Universiteit. Over die twee zinnen zijn boeken vol te schrijven, maar Bik vat de kern bondig samen: cultuur is geen panacee. EY ging met Bik in gesprek. ‘De raad van commissarissen moet het management helpen een eigen koers te varen.’

Ervaringen en verwachtingen van intern toezichthouders over verscherpt toezicht

Wat betekent verscherpt toezicht voor de íntern toezichthouder? Wat hebben raden van toezicht die het zelf hebben meegemaakt van die periode geleerd? En wat kunnen andere toezichthouders daar weer van leren? In dit artikel een verkenning door de NVTZ rond de ervaringen met en verwachtingen van raden van toezicht ten aanzien van verscherpt toezicht.

Toezichthouders in de media.

Verzekeraars CNA en Liberty Mutual weigeren op te draaien voor de torenhoge kosten die oud-topman René van der Bruggen van het failliete beursfonds Imtech maakt in zijn verweer tegen verschillende schadeclaims. Dat bleek bij een kort geding in Rotterdam. De opstelling van de verzekeraars roept volgens betrokkenen de vraag op hoe goed bestuurders en commissarissen écht beschermd zijn na een faillissement van hun onderneming.

Boekrecensie

Anders samenwerken na de corona cultuurshock, luidt de ondertitel van het boek Werk heeft het gebouw verlaten van antropoloog Jitske Kramer. Thuiswerken is de norm geworden. Maar hoe gaan we daar als ‘tribes’ mee om? Of gaan we nieuwe kantoor-tribes bouwen? Kan toezicht helpen?

Kwaliteit van toezichthouder geborgd in RCBM-register

Het Register Certified Board Member (RCBM) is een soort rijbewijs voor toezicht. Het certificaat laat zien dat je de basisbeginselen van toezicht beheerst en dat je jezelf als toezichthouder jaarlijks blijft ontwikkelen. ‘Over vijf jaar moet de vraag aan elke toezichthouder zijn: ben jij al RCBM-gecertificeerd’, zegt kwartiermaker en beoogd voorzitter van het RCBM en zelf al twintig jaar toezichthouder/commissaris Lizzy Doorewaard, over de ambities van het Register.

De rechtspersoon-bestuur, een dilemma voor de toezichthouder?

In situaties waarin toezicht wordt uitgeoefend door een raad van commissarissen of niet-uitvoerende bestuurders in een one-tier board, kan de figuur van rechtspersoon-bestuurder aanleiding zijn voor tal van governance vraagstukken: wie bestuurt de onderneming nu feitelijk? Een bespiegeling door Maarten Appels van Van Doorne.

Hoe word ik een betere Narcist?

Met macht is het mogelijk idealen te verwezenlijken, resultaten te boeken en zaken voor elkaar te krijgen. Maar macht brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Als machthebbers die verantwoordelijkheden veronachtzamen is het de taak van toezichthouders én stakeholders om dat te signaleren, te notificeren en uiteindelijk te corrigeren. Alec Serlie en Hanno Meyer van GITP over de rol van toezichthouders bij de schaduwkanten van macht.

Commissarissen over hun nieuwe toezichtfunctie

Edwin de Jonge, Managing Partner van Time to Hire Group, actief in recruitment process outsourcing. Nieuwe toezichtfunctie: commissaris bij Van Spaendonck Groep en de Stichting Bureau Mr. Dr. B.J.M. van Spaendonck, voorzitter remuneratiecommissie. 'Van Spaendonck was op zoek naar iemand met een ondernemersachtergrond en ervaring met startups en scale-ups, om zo beter aan te sluiten bij de nieuwe HR-initiatieven die men voor het midden- en kleinbedrijf, het mkb, aan het ontwikkelen is. Vanwege mijn achtergrond als ondernemer, investeerder en adviseur en mijn ervaring in ICT en innovatie was de link snel gelegd.'

Mutaties

De raad van commissarissen van Alfa Accountants en Adviseurs wordt uitgebreid met Angèle Loomans en Jeroen Kamphuis.
Jeroen Kamphuis was o.a. lid van het Assurance bestuur van EY Nederland. 
Angele Loomans was o.a. Directeur Management Services van Arbo Unie en Global Group HR Director van BDR Thermea.

Toezicht bij startups

Het vroegtijdig instellen van een raad van commissarissen bij startups kan een grote bijdrage leveren aan succesvolle groei. Dan moet er wel sprake zijn van een uitgebalanceerde, betrokken en onafhankelijke RvC, stelt Patricia van den Broek, zelf ervaren oprichter/aandeelhouder van startups en aankomend commissaris, op basis van een eigen onderzoek.

Governance Radar

Na de strijd tussen Donald Trump en Joe Biden in de Amerikaanse presidentsverkiezing, wacht de strijd tussen Republikeinen en Democraten om de meerderheid in de Senaat. De partij met de minderheid kan het de tegenpartij behoorlijk lastig maken door het toepassen van een beproefde vertragingstactiek. Wordt die misschien ook toegepast in de Nederlandse boardrooms? 

Vijf belangrijke toezichtvragen over het Pensioenakkoord

Tot nu toe lijken veel werkgevers rond het Pensioenakkoord vooral een afwachtende houding aan te nemen. Een grote valkuil is dat zij blijven (af)wachten en te laat in actie komen. Voor u als commissaris dan ook dé taak om het bestuur op scherp te zetten ten aanzien van het Pensioenakkoord en de urgentie om hier snel mee aan de slag te gaan. Aldus Frank Janse en Elianne Janssen, pensioenadviseurs bij KPMG Advisory.

PSV-directeur Toon Gebrands over leiderschap

Bijzondere paradox. PSV-directeur Toon Gerbrands heeft thuis een kast vol managementboeken staan. Tegelijkertijd trapt hij in zijn laatste boek 'Soms is alles wel eens waar' tegen 52 heilige managementhuisjes. ‘Ik gebruik managementboeken als basis. Daarna moet je zelf het verschil maken.’ Over de zinloosheid van heisessies, netwerkbijeenkomsten die alleen goed zijn voor de horeca en de crux van leiderschap: tijd, timing en bescheidenheid.

Digitalisering

‘Technologie doet niets zonder de mens’, vindt topcommissaris Arjen Dorland. Zonder de menskant benadeel je zowel medewerkers als klanten. Welke vragen moet een commissaris stellen over technologieprojecten? En welke aandacht verdienen de menselijke aspecten daarbij? Marc Welters van EY sprak hierover met topcommissaris Arjen Dorland.

Zorggovernance

De bestuurder niet voor de voeten lopen, maar ook: niet loslaten en niet achteroverleunen. Tijdens de eerste coronagolf werd de relatie met het bestuur zowel intensiever als meer op afstand, zo blijkt uit een NVTZ-onderzoek onder toezichthouders in de verpleeghuis- en thuiszorgsector. Andere ervaringen: gemis aan direct contact en de rol van sparringpartner en een gevoel van machteloosheid door de generieke overheidsregels.

Oordeels- en besluitvorming

Toezicht vindt plaats op basis van een afgemeten, vaak beperkte hoeveelheid tijd waarin men een veelheid aan informatie moet verwerken om daar besluiten aan te koppelen. Het is dan prettig als er, naast de grote hoeveelheid informatie, door de bestuurder duidelijkheid wordt gecreëerd door middel van aangeboden conclusies. De toezichthouder krijgt greep en kan een bepaalde mate van controle uitoefenen. Maar er zitten ook kanttekeningen aan deze zogenaamde ‘need for closure’, betoogt Anthon van der Horst, organisatiepsycholoog en executive consultant bij GITP. Zeker in coronatijd.

Sustainability

Duurzaamheid staat bij veel bedrijven en organisaties steeds hoger op de agenda. In het nieuwe publieksverslag van PwC gaan Mijntje Lückerath, professor of corporate governance en millennial expert Talitha Muusse, in gesprek over ‘duurzame vooruitgang’.

Commissarissen in het nieuws

‘Over twee weken moet duidelijk zijn welke kant het op gaat’, zegt Henk Bakker, voorzitter van de raad van commissarissen (rvc) van het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG). Het ziekenhuis bij Scheemda is in grote financiële moeilijkheden. Toch heeft Bakker vertrouwen in de goede afloop. ‘We overleggen wekelijks en soms zelfs dagelijks met de raad van bestuur’, zegt Bakker. Dat geeft aan hoe moeilijk de situatie is waarin het OZG zich bevindt. De raad van bestuur (directie) van het ziekenhuis legt verantwoording af aan de rvc. Normaal vergaderen ze enkele keren per jaar met elkaar. Maar de huidige situatie is allesbehalve normaal. De toekomst van het ziekenhuis staat op het spel. ‘Daarom denken we volop mee.’

Zorgplicht werkgever

De werkgever moet medewerkers op kantoor zo goed mogelijk beschermen tegen besmettingsgevaar. De nieuwe Coronawet biedt de inspectie expliciet de mogelijkheid tot sanctioneren als een werkgever dat niet doet. De verplichting voor een veilige werkomgeving te zorgen, geldt ook voor thuiswerksituaties. Dat betekent dat de werkgever moet zorgen voor een veilige, ergonomisch ingerichte thuiswerkplek. Zelfs werkdruk valt daaronder. Een bespiegeling door Steven Sterk en Alexander Briejer, advocaten bij Van Doorne.

Governance

De dubbelrol van aandeelhouder/klant en commissaris bij shared services-organisaties leidt tot belangenconflicten en kan de aansturing verlammen en ernstig in problemen brengen. Gerard Rohaan, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, schetst aan de hand van een casus drie alternatieve governance-scenario’s.

Hans van der Molen nieuwe toezichthouder Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid

Disrupties als corona en versnelde digitalisering zorgen ervoor dat toezicht steeds dichter op het bestuur zal kruipen, voorspelt Berenschot-topman en verse CCV-toezichthouder Hans van der Molen. Als een harmonica moet toezicht zich als adviseur bemoeien met het bestuur, maar ook weer afstand nemen. ‘Maar de harmonica zal wel steeds minder ver uitrekken.' Over de zoektocht naar de rol van de ‘betrokken commissaris’ en de nieuwe toezichtfunctie van Hans van der Molen: ‘Ik wil CCV uitdagen nog meer in het private domein te doen.’

Remuneratie

Net als op de meeste zaken heeft de Covid-19-crisis ook invloed op de beloning van werknemers, onder wie bestuurders. Veel organisaties hebben te maken met tegenvallende resultaten en dat beïnvloedt de prestatie- en beloningsmodellen. ‘Of het nu gaat om het schrappen van bonussen of het aanpassen van financiële prestatiemaatstaven, organisaties zullen alles in overweging moeten nemen’, zegt PwC-expert Frank van Oirschot naar aanleiding van de 'Executive and non-executive remuneration survey 2020'.

Mutaties

Toon Corver is per 1 juli 2020 benoemd als lid rvc van Movares, op voordracht van de Ondernemingsraad. Hij is zelfstandig strategisch adviseur/interim bestuurder en toezichthouder bij diverse organisaties en daarvoor is hij o.a. CFO bij Arcadis Europe geweest. 
Hans Biesheuvel is per 1 september 2020 benoemd als voorzitter rvc van Movares. Hij is o.a. Voorzitter en Co-Founder van ONL voor Ondernemers en Directeur-Eigenaar van Habest Holding B.V.

Culturele sector verdient meer divers toezicht

De culturele sector in Nederland kent een grote verscheidenheid aan soorten organisaties: van heel klein tot best groot en van net gestart tot reeds lang gevestigd. Toch wordt er maar één model voor governance gepredikt: het model met een raad van toezicht. Uit recent onderzoek bij Nyenrode en de adviespraktijk van Berenschot blijkt dat er alternatieven zijn voor dit model die in veel gevallen beter aansluiten op de behoeften van culturele organisaties. Een warm pleidooi voor herwaardering van het bestuur-directiemodel, aan de hand van vijf doorslaggevende factoren.

Benoemingen 2020

Blijf op de hoogte van wisselingen in de boardroom. De volgende commissarissen en toezichthouders zijn benoemd naar aanleiding van een door NR begeleide search.