Stakeholders

Na de verankering van het ervaringsdeskundig perspectief in het toezicht, breekt een volgende fase aan: hoe acteert de organisatie in de omgeving? Bas Baanders, portfoliohouder en erelid van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ), schetst de nieuwe uitdaging voor de boardroom. ‘Overweeg om de participatie van patiënt, burger, cliënt en ecosystemen op te nemen in het profiel en de bemensing van raden van toezicht.’

De discussie over het stakeholdermodel of Rijnlands model zal in 2025 steeds meer momentum krijgen. Commissarissen moeten zich rekenschap geven van het veranderende maatschappelijke verwachtingspatroon omtrent hun rol. Dat vraagt om toezicht op evenwichtige belangenbehartiging, vroegtijdig signalen oppikken vanuit de samenleving en openstaan voor alternatieve governancestructuren, stellen Maarten Appels en Tessa van Berchum van Van Doorne.

Het groeiende wantrouwen in de samenleving jegens gezagsdragers raakt ook de top van organisaties. Bestuurders moeten intern vertrouwen creëren door transparantie, communicatie, betrokkenheid en zorgzaamheid. Als ze daar niet in slagen, moeten toezichthouders hun daarop durven aanspreken, stelt Anthon van der Horst, executive adviseur GITP. En: ‘Durf uzelf onderdeel van het medewerkerstevredenheidsonderzoek te maken.’

De gemiddelde commissaris mist een goede antenne voor de maatschappelijke uitdagingen van onze tijd en de toekomst. Ook is hij of zij vaak slecht op de hoogte van wat de organisatie nodig heeft om flexibel en weerbaar in te spelen op nieuwe markten en technologie. Dat blijkt uit de publicatie Voorkom toezicht met een dode hoek, een verkennend onderzoek onder commissarissen naar integratie van cultuur, gedrag en reputatie in de toezichtsroutine.

Eén vraag dringt zich op bij lezing van het boek De Zaak Organon: waren de commissarissen zich ervan bewust dat de aandeelhouders te veel en de stakeholders te weinig in beeld waren? Een leerzame en goed beschreven casus, aldus recensent Jacques Gerards, Bureau Bestuurlijk Advies.

Onlangs overleed Peter Elverding, na een kort ziekbed. Welke commissaris volgt Mister Rijnland op in diens moreel leiderschap?