Governance

Toonaangevende auteurs uit wetenschap en praktijk schijnen in dit Jaarboek Corporate Governance 2025-2026 hun licht op de laatste ontwikkelingen in corporate governance. Met een kenmerkend multidisciplinair karakter, is dit de enige uitgave waarin zowel economen, juristen, psychologen en ervaringsdeskundigen hun gezamenlijke visie geven op dit vakgebied.

Toezichthouders van nu zijn vooral bewakers van de waarden in de boardroom, zo bleek tijdens het NR-symposium ‘De commissaris als kompas in turbulente tijden’, waar het eerste exemplaar van de nieuwe Toolkit Commissariaat werd uitgereikt. Over druk op het Rijnlandse model, binnen naar buiten brengen, het draagvlak voor zelfregulering, ‘stil handelen’, de commissaris als aanjager en hoofd, hart en buik.

Een governancemodel op papier garandeert nog geen adequaat bestuur en toezicht. Daarvoor moeten ook cultuur en gedrag in de bestuurskamer worden aangepast. Gerard Rohaan, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, deelt aan de hand van een casus drie belangrijke leerpunten.

‘It’s the economy, stupid.’ De slogan waarmee Clinton in 1992 de Amerikaanse presidentsverkiezingen won, is ruim dertig jaar later actueler dan ooit, ook in Nederland. Terwijl we op weg zijn naar de verkiezingen van 2025, laten vrijwel alle partijen zich uit over governance en roepen ze de geest van het Rijnlandse model aan. Een beschouwing door Hugo Reumkens van Van Doorne. ‘Wat ondernemingen en toezichthouders nodig hebben, is geen nieuwe ideologische blauwdruk, maar rust, stabiliteit en voorspelbaarheid.’

Sport zorgt voor menselijke en maatschappelijke verbinding en verdient daarom gedegen en toekomstbestendige governance, zo kwam naar voren tijdens het NR Academy Alumni Event 2025. Over angst voor aansprakelijkheid bij sportbestuurders en -toezichthouders, emotie versus rolvastheid, grensoverschrijdend gedrag en de noodzakelijke transitie naar nieuwe bestuursmodellen.

De discussie over het stakeholdermodel of Rijnlands model zal in 2025 steeds meer momentum krijgen. Commissarissen moeten zich rekenschap geven van het veranderende maatschappelijke verwachtingspatroon omtrent hun rol. Dat vraagt om toezicht op evenwichtige belangenbehartiging, vroegtijdig signalen oppikken vanuit de samenleving en openstaan voor alternatieve governancestructuren, stellen Maarten Appels en Tessa van Berchum van Van Doorne.

Had de raad van commissarissen van Ajax de bestuurlijke crisis bij de beursgenoteerde voetbalclub kunnen voorkomen? Een analyse van Marijke Smallegange, als eindopdracht voor de Leergang Board Potentials van NR Governance.

De keuze voor een eenhoofdig of meerhoofdig bestuursmodel is contextbepaald en vraagt om accentverschillen in het toezicht. Voor welke constellatie er ook wordt gekozen: cruciaal is een open en eerlijk gesprek met de bestuurder(s), contact met interne en externe stakeholders en goede checks & balances, betoogt Marieke Stam, directeur Wonen & Samenleven bij Staedion en toezichthouder.

Oprichters van startende en snelgroeiende bedrijven zien de instelling van een raad van commissarissen vaak als een beperking van hun bewegingsruimte. Met een gedegen governancestructuur en effectief toezicht is het risico dat het bedrijf ontspoort echter aanzienlijk kleiner, stelt Casper van Leusden, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, aan de hand van een casus.