Governance

Het bewaken en koesteren van waarden vraagt om goed bestuur en toezicht, zowel bij het Koninklijk Huis als in de cultuursector, zo kwam naar voren tijdens het NR Academy Alumni Event 2026. Over acteren in het felle licht van schijnwerpers, gestapeld toezicht, vijf spiegels voor het functioneren van de toezichthouder in de praktijk én het belang van goede onboarding.

Ernst Boekhorst volgde in 2018 de Leergang Board Potentials. Met het idee om een toezichtportefeuille op te bouwen. Het liep anders. Besturen, zelf sturen, trok hem toch meer dan vooral vragen stellen als commissaris of toezichthouder. Een gesprek over betaald en onbetaald toezicht, governance bij zijn rol als voorzitter van de Bestuursraad bij voetbalclub Ajax en over dat het goed is dat een sportorganisatie een oud-sporter in de rvc/rvt heeft. ‘Hoe moet je anders over een transfer oordelen?’

President Trump koos voor de megafoon. Paus Leo XIV koos voor het kompas. Die tegenstelling is volgens Hugo Reumkens van Van Doorne meer dan een politieke anekdote. Het laat twee bestuursstijlen zien. De ene stijl vergroot het eigen geluid, personaliseert het conflict en zoekt het onmiddellijke effect. De andere stijl vertraagt, ordent en verwijst naar een norm die groter is dan de spreker zelf. De megafoon wil winnen. Het kompas wil richting geven.

Toonaangevende auteurs uit wetenschap en praktijk schijnen in dit Jaarboek Corporate Governance 2025-2026 hun licht op de laatste ontwikkelingen in corporate governance. Met een kenmerkend multidisciplinair karakter, is dit de enige uitgave waarin zowel economen, juristen, psychologen en ervaringsdeskundigen hun gezamenlijke visie geven op dit vakgebied.

Toezichthouders van nu zijn vooral bewakers van de waarden in de boardroom, zo bleek tijdens het NR-symposium ‘De commissaris als kompas in turbulente tijden’, waar het eerste exemplaar van de nieuwe Toolkit Commissariaat werd uitgereikt. Over druk op het Rijnlandse model, binnen naar buiten brengen, het draagvlak voor zelfregulering, ‘stil handelen’, de commissaris als aanjager en hoofd, hart en buik.

Een governancemodel op papier garandeert nog geen adequaat bestuur en toezicht. Daarvoor moeten ook cultuur en gedrag in de bestuurskamer worden aangepast. Gerard Rohaan, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, deelt aan de hand van een casus drie belangrijke leerpunten.

‘It’s the economy, stupid.’ De slogan waarmee Clinton in 1992 de Amerikaanse presidentsverkiezingen won, is ruim dertig jaar later actueler dan ooit, ook in Nederland. Terwijl we op weg zijn naar de verkiezingen van 2025, laten vrijwel alle partijen zich uit over governance en roepen ze de geest van het Rijnlandse model aan. Een beschouwing door Hugo Reumkens van Van Doorne. ‘Wat ondernemingen en toezichthouders nodig hebben, is geen nieuwe ideologische blauwdruk, maar rust, stabiliteit en voorspelbaarheid.’

Sport zorgt voor menselijke en maatschappelijke verbinding en verdient daarom gedegen en toekomstbestendige governance, zo kwam naar voren tijdens het NR Academy Alumni Event 2025. Over angst voor aansprakelijkheid bij sportbestuurders en -toezichthouders, emotie versus rolvastheid, grensoverschrijdend gedrag en de noodzakelijke transitie naar nieuwe bestuursmodellen.

De discussie over het stakeholdermodel of Rijnlands model zal in 2025 steeds meer momentum krijgen. Commissarissen moeten zich rekenschap geven van het veranderende maatschappelijke verwachtingspatroon omtrent hun rol. Dat vraagt om toezicht op evenwichtige belangenbehartiging, vroegtijdig signalen oppikken vanuit de samenleving en openstaan voor alternatieve governancestructuren, stellen Maarten Appels en Tessa van Berchum van Van Doorne.

Had de raad van commissarissen van Ajax de bestuurlijke crisis bij de beursgenoteerde voetbalclub kunnen voorkomen? Een analyse van Marijke Smallegange, als eindopdracht voor de Leergang Board Potentials van NR Governance.