NR Governance Kennisbank

Een openbare schat aan informatie

Alles wat er op het gebied van governance toe doet, verzamelen we in de NR Governance Kennisbank: observaties, onderzoek, boekbesprekingen, checklists en best practices. De Kennisbank is zo rijk en breed omdat we deze niet alleen vullen. Partners waaronder BDO, Berenschot, Custom Management, EY, Van Doorne, GITP, KPMG, NVTZ en PwC, diverse universiteiten, MVO Nederland en ICT Office delen hun kennis op het gebied van corporate governance, wetgeving & jurisprudentie, finance & accounting, risicomanagement, cultuur & gedrag, management en leiderschap.

De NR Governance Kennisbank is sectoroverschrijdend en online vrij toegankelijk voor commissarissen, toezichthouders, bestuurders, ondernemingsraden en hun adviseurs.
 

Werving & Selectie

Coöptatie neemt weer toe, terwijl de diversiteit in het toezicht juist gebaat is bij objectieve werving & selectie. Openbare werving kan een belangrijke bijdrage leveren aan het vervrouwen, verkleuren en verjongen van raden van commissarissen, aldus Olaf Smits van Waesberghe en Rixt Meines, directeur en adviseur van het Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders.

Pension Fund Governance

Pensioenfondsbestuurders leggen onvoldoende verantwoording af over de gemaakte keuzes bij de inrichting van het visitatieproces, zo blijkt uit onderzoek van het Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders, in samenwerking met de Hogeschool Rotterdam. Op basis van de onderzoeksbevindingen wordt een standaardopbouw voorgesteld waaraan alle visitatierapporten zouden moeten voldoen.

Behavioral Governance

Wet- en regelgeving en codes zijn belangrijk, maar niet voldoende om goed bestuur en toezicht te borgen. Gedrag van bestuurders en toezichthouders en de dynamiek van hun relaties zijn minstens zo belangrijk, aldus Hildegard Pelzer van Governance Support en Joep Steffes van Steffes Management & Consultancy.

Wetgeving

Onlangs deed de Eerste Kamer het wetsvoorstel Stichting administratiekantoor als een hamerstuk af. Het was echter verstandig geweest als de nieuwe Eerste Kamer nog eens kritisch naar de tegenstrijdigheden in het wetsvoorstel had gekeken. Wordt de aandeelhoudersinvloed van de minister van Financiën niet zodanig verruimd dat het doel van de oprichting van de Stichting uit het oog wordt verloren? Een analyse van Fanou van der Brugge, Hugo Reumkens en Wendy van Sante van Van Doorne.

Maximering Toezichtposities

Minister Opstelten heeft de toezegging gedaan met een reparatiewet te komen bij het inmiddels aangenomen wetsvoorstel Bestuur en toezicht, waarin wordt bepaald of functies al dan niet meetellen voor het maximum aantal bestuurs- en toezichtsposities. In ieder geval tellen functies bij coöperatieve instellingen, charitatieve instellingen en culturele instellingen niet mee. Ook zal de wet drie jaar na de inwerkingtreding worden geëvalueerd. Auke de Bos van Ernst & Young plaatst kanttekeningen.

Governancestructuur/Maximering Toezichtposities

Bedrijven mogen binnenkort zelf kiezen voor een two-tier of one-tier model. De Eerste Kamer heeft, na de nodige aarzeling bij enkele fracties, aangegeven te kunnen instemmen met het voorgenomen keuzestelsel. De inwerkingtreding is voorzien op 1 januari 2012, evaluatie in 2015. Ook het ‘amendement Irrgang’ krijgt een vervolg.

Best Practice

Na de fusie van twee organisaties in de financiële dienstverlening besloten de voorzitters van beide raden van commissarissen in de search en selectie van de nieuwe raad optimale objectiviteit te betrachten. Een belangrijke reden voor deze overweging was dat slechts maximaal de helft van de zittende leden benoemd kon worden in de nieuwe raad van commissarissen. Een gevoelige kwestie, maar noodzakelijk geacht door beide voorzitters, omdat de bestaande omvang van beide raden al aan de ruime kant was.

Governance Radar

Het communicatiedebacle bij ING rond het toekennen van bonussen door de raad van commissarissen, staat niet op zichzelf. Meer dan ooit liggen commissarissen onder een vergrootglas. Moeten ze een cursus communiceren gaan volgen of niet?

Column

Commissarissen gaan het onderwerp corruptie en fraude in hun gesprekken met het ondernemingsbestuur liever uit de weg, omdat ze bang zijn voor het antwoord. Raden van commissarissen moeten het onderwerp echter juist agenderen en er stevig op doorvragen, betoogt Ruud Kok, partner en corporate governanceleader bij PwC. Want corruptie komt niet alleen in films en bij de buren voor.

Boekbespreking

Succesvolle bestuurders kijken uit naar het moment dat ze gevraagd worden zitting te nemen in een raad van commissarissen. Hoewel een sterk blijk van erkenning, bestaan er weinig uitdagingen die zoveel valkuilen met zich meebrengen als het zitting nemen in een raad van commissarissen. Daarover gaat het boek The Board Game, Survival and Success as a company board member, besproken door redactieraadslid Jacques Gerards.

Zorggovernance

De zorgsector is volop in beweging en komt verder van de overheid af te staan. Instellingen gaan met elkaar concurreren en lopen daardoor kwalitatieve en financiële risico’s. Tegelijkertijd zijn enkele incidenten bij zorginstellingen breed uitgemeten in de pers, wat zijn weerslag heeft gehad op de hele zorgsector. Al deze externe ontwikkelingen vereisen een verdere professionalisering van bestuur en toezicht. De Toolkit Toezicht Zorg van het Nationaal Register Commissarissen en Toezichthouders kan daarbij helpen.

Zorggovernance

TiasNimbas deed onderzoek naar samenstelling, werkwijze en functioneren van raden van toezicht in de zorg. De toezichthouders vinden zelf dat ze goed functioneren en dat zorgcodes goed worden nageleefd. In hetzelfde onderzoek geven ze echter ook tal van verbeterpunten aan.

Risicomanagement

De kredietcrisis is voor een groot deel veroorzaakt door onbegrepen risico’s. Volgens oud-PwC-partner Jaap van Manen – die onlangs afscheid nam - begrepen bankbesturen hun eigen complexe producten niet. Bovendien vormt de manier waarop risicomanagement is ingericht, een risico op zichzelf.

Remuneratie

ING draaide de bonussen terug. Was dat terecht, vragen Fanou van Brugge en Hugo Reumkens van Van Doorne zich op juridische gronden af. ‘Ten aanzien van de vaststelling van de bezoldiging van bestuurders geldt dat deze bevoegdheid bij de RvC ligt. Ten aanzien van het beleid geldt dat de AvA het bevoegde orgaan is, hoewel het erop lijkt dat in het geval van staatssteun de vox populi een aardige duit uit het zakje van de bestuurder haalt.’

Kredietcrisis

Als reactie op de kredietcrisis presenteerde de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) eind 2010 het rapport Lessen uit de kredietcrisis: Plan van Aanpak. Het NBA-rapport bevat voorstellen voor verbetering van de accountantsfunctie. In de voorstellen spelen commissarissen een cruciale rol. Afgelopen maand is binnen de NBA een commissie aan het werk gegaan om nadere invulling aan het plan van aanpak te geven. Auke de Bos van Ernst & Young zet de hoofdzaken van het plan op een rijtje.

Professionalisering

Toezicht houden moet als een vak worden gezien en de beoefenaren van dat vak moeten zich beter gaan scholen, aldus Siety de Jager, vennoot bij Custom Management. De meeste governance-opleidingen blijven echter steken bij technische vaardigheden, terwijl juist de soft skills van toezichthouders kunnen voorkomen dat het misgaat in organisaties.

Best Practice

Ik ben directeur-grootaandeelhouder van een familiebedrijf en las in de krant een onderzoek waarin wordt gehint op het invoeren van een Tabaksblat-achtige code voor MKB en familiebedrijven. Ik zit daar niet op te wachten, maar is dit een serieuze optie? En hoe zou zo’n code er dan uit moeten zien?Het antwoord komt van Ed van Sluijs, GITP Executive Partners:

Governance Radar

KPN–topman Ad Scheepbouwer was niet altijd even makkelijk te sturen voor president-commissaris Jos Streppel. Ook opvolger Eelco Blok gooit meteen de beuk erin, net als de onlangs aangetreden Frans van Houten bij Philips. Krachtig leiderschap is gewenst aan de top van dit soort ondernemingen, maar een té dominante CEO vormt een risico. Hoe moet de (president-)commissaris hem of haar in bedwang houden?

Zorggovernance

Toezicht op kwaliteit, veiligheid en waardesturing bepaalde de discussie tijdens het drukbezochte middagsymposium Toezicht in Beweging, waarop minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (op film) het eerste exemplaar van de volledig vernieuwde Toolkit Toezicht Zorg in ontvangst nam.

Governance

Het Eversheds Board Report onderzoekt het effect van de samenstelling van de board op de prestaties van het bedrijf. De sleutelfactoren voor succesvolle boards: een kleinere omvang, meer diversiteit en een grotere onafhankelijkheid. Een analyse van Jacques Gerards, directeur van Bureau Bestuurlijk Advies en redactieraadslid van Governance Update.

Benoemingen 2020

Blijf op de hoogte van wisselingen in de boardroom. De volgende commissarissen en toezichthouders zijn benoemd naar aanleiding van een door NR begeleide search.