Crisismanagement

Hoe krijgt de rol- en taakverdeling tussen bestuur en raad van toezicht vorm in een ernstige crisis? De vier rvt-rollen – toezichthouder, werkgever, sparringpartner en ambassadeur – bieden houvast: ze vragen om nabijheid zonder elkaar in de weg te zitten en om distantie zonder elkaar kwijt te raken, stelt Marielle Balledux, Expert Nederlands Jeugdinstituut en aankomend toezichthouder.

Wanneer een bedrijf in uitdagende tijden terechtkomt, schieten managers vaak in de crisismodus. Het is echter vaak effectiever om eerst tijd te investeren in de medewerkers en het team, stelt Bas van Driel, vennoot van Custom Management Interim Directeuren. Raden van commissarissen kunnen het bestuur of de directie ondersteunen bij het formuleren van een gedeelde ambitie. Dat biedt structuur en richting, versterkt de interne samenwerking en versnelt de transformatie naar een winstgevende en groeiende onderneming.

Bij organisaties in problemen heerst vaak onrust en verwarring. Erik Boom, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, laat in vijf stappen zien hoe je rust en duidelijkheid creëert, zodat management en medewerkers weer samen kunnen bouwen aan gemeenschappelijke doelen en een succesvolle toekomst. Ook voor commissarissen biedt dat waardevolle inzichten.

Een klassieke managementfout bij organisaties in transitie: gebrek aan strategische en operationele focus. Te veel tegelijk aanpakken leidt tot stuurloosheid, verandermoeheid en demotivatie. Leo Epskamp, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, schetst de basis van (toezicht op) een succesvol transformatieproces: keuzes maken, prioriteiten stellen en timing. ‘Bepalen wat je als organisatie níet doet is soms belangrijker dan wat je wel doet.’

Goed toezicht bij crises begint al in de ‘koude fase’: als er nog niets aan de hand is. Serious gaming – een simulatie van de werkelijkheid in spelvorm – kan raden van commissarissen voorbereiden op een crisissituatie door het ontwikkelen van het benodigde onderlinge vertrouwen en het verkrijgen van zicht op elkaars gedrag in moeilijke situaties, stelt aankomend toezichthouder Relus Breeuwsma, wethouder in Alphen aan den Rijn en tot voort kort manager van Rijkswaterstaat.

Bij een crisis vertonen toezichthouders vaak een pavlovreactie: ze proberen hun verantwoordelijkheid te ontlopen of zitten juist te dicht op het bestuur. Arjan Bijman, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, geeft tips voor bestuur en toezicht in crisistijd en geeft antwoord op de vraag hoe een crisis kan worden voorkomen: denk met scenarioplanning terug vanuit de toekomst naar het heden om in het hier en nu beredeneerde keuzes te maken. 

Een scherpe omgevingsanalyse, een gedegen turnaround strategie en een hands-on operationeel actieplan: een solide herstelplan laat zien dat een bedrijf levensvatbaar is en toekomst heeft. Op basis daarvan kan de rechter besluiten een dwangakkoord aan de schuldeisers op te leggen, volgens de nieuwe Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA). Harald de Graaf, vennoot Custom Management Interim Directeuren, illustreert de kracht van een gedegen herstelplan aan de hand van een casus en schetst de rol van de raad van commissarissen daarbij.

Veel familiebedrijven komen in problemen doordat het bestuur niet tijdig ingrijpt. Commissarissen moeten aandringen op vroegtijdige actie, beoordelen of er voldoende competentie en capaciteit is voor de uitvoering van een onderbouwd herstructureringsplan en het proces zorgvuldig monitoren. Dat vraagt om behendig manoeuvreren tussen de dynamiek van het familiebedrijf en de noodzaak tot doorpakken, is de ervaring van Peter van den Bent, vennoot van Custom Management Interim Directeuren.