Semipubliek

Jaap van Everdingen is Senior Manager People Consulting van EY Nederland. Hij is organisatiepsycholoog, werkte jarenlang bij de speciale eenheden van Defensie en begeleidt olympische atleten. We stelden hem vijf vragen over hoe boards weerbare en wendbare organisaties kunnen bouwen in een onzekere context.

De inzet van een interim bestuurder door de raad van commissarissen of toezicht is een gerichte interventie om de strategische richting te herijken, rust en resultaat te herstellen, legitimiteit te hervinden en de toekomst veilig te stellen. Marita Schreur, vennoot van Custom Management Interim Directeuren, bespreekt aan de hand van praktijkvoorbeelden de drie fasen van tijdelijk leiderschap: grondige probleemanalyse, versterking van de governance en werken aan fundamentele verandering en verbetering, in plaats van symptoombestrijding.

Het kabinet probeerde op Prinsjesdag de vakbonden met een liefdesbrief te verleiden om aan tafel te gaan voor een sociaal akkoord. Samenwerking in de polder is momenteel ver te zoeken, net als in politiek en samenleving. Welke rol kunnen commissarissen spelen?

Publieke organisaties staan permanent in de schijnwerpers als het gaat om integriteit, legitimiteit en vertrouwen. Incidenten zijn door nieuwssites en social media nauwelijks nog beheersbaar en maatschappelijke afrekening ligt altijd op de loer in een samenleving die transparantie en betrokkenheid eist. Esther Bunnik, hoofd Communicatie bij De Nederlandsche Bank, schetst de rol van intern toezichthouders bij moreel leiderschap en reputatie.

De overheid moet zelf keuzes maken in het digitale domein om ongewenste afhankelijkheden te voorkomen. Controle over eigen data is in de huidige geopolitieke situatie essentieel. Maar wat doet de overheid daar momenteel concreet aan? Waar stuurt ze op en hoe handhaaft ze haar beleid? En wat kunnen bestuurders en toezichthouders hiervan leren om de digitale autonomie van hun organisatie te versterken? Een analyse van Ian O’Hagan van Berenschot.

Private credit en private equity schuiven klassieke kredietverlening door de huisbankier langzaam opzij. Voor veel (mkb-)bedrijven is dat goed nieuws: de financiering is flexibeler en sneller, de bedragen zijn hoger. De spelregels veranderen echter wezenlijk. Paul Thomassen-Cremers, vennoot Custom Management Interim Directeuren, beschrijft aan de hand van een casus de valkuilen en geeft aandachtspunten voor raden van commissarissen. Met bijdragen van Evert Verwey van Clifford Chance en Rens Rozekrans van Kroll.

Na dertig jaar nam Auke de Bos afscheid bij EY. Hij staat te popelen om als de nieuwe wetenschappelijk directeur van het Erasmus Governance Institute onderzoek te initiëren naar effectief toezicht. Een gesprek over de Werdegang van het accountantsvak, de board anno 2026 en de maatschappelijke noodzaak voor accreditatie van commissarissen: ‘Voor de buitenwereld is intern toezicht vaak nog een black box.’

Commissarissen moeten kunnen beoordelen in hoeverre de organisatie in staat is om effectief te reageren op onverwachte verstoringen. Dit vraagt om het stellen van de juiste vragen, het kritisch wegen van antwoorden en het verkrijgen van inzicht in onderlinge afhankelijkheden. Daarbij is het essentieel dat commissarissen de grenzen van hun eigen expertise onderkennen en waar nodig externe kennis inzetten, om zo een realistisch en samenhangend beeld van de weerbaarheid en toekomstbestendigheid te waarborgen, stellen EY-partners André Wijnsma en Lieke Verstegen.

De moderne raad van commissarissen of raad van toezicht moet niet alleen vragen of de onderneming winstgevend, compliant en ordelijk bestuurd is, maar of zij onder druk kan blijven functioneren en bestendig succesvol kan zijn, stelt Hugo Reumkens van Van Doorne. Zijn oproep: maak veerkracht onderdeel van strategie, risicobeheersing, kapitaalallocatie, cultuur, opvolging en verantwoording. En professionaliseer het toezicht zelf, want geen onderneming is veerkrachtiger dan de kwaliteit van haar bestuur en toezicht toestaat.